Türkiye’nin sıfır atık vizyonu kapsamında plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesine yönelik istişare sürecinin şehir buluşmalarından biri Adana’da gerçekleştirildi.

Adana Valiliği himayesinde, Sıfır Atık Vakfı’nın koordinasyonunda düzenlenen toplantıya Adana Valisi Mustafa Yavuz, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın yanı sıra Adana Ticaret Odası, Adana Sanayi Odası, Adana Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcileri, kamu kurumları, Adana Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, Çukurova Üniversitesi, Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, organize sanayi bölgesi başkanlıkları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve sektörel birlik temsilcileri katıldı.

“Plastik atık meselesi tek bir kurumun çözebileceği bir mesele değil”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, plastik atık yönetiminin tek bir kurum veya sektörün kendi başına çözebileceği bir mesele olmadığını söyledi.

Adana’daki toplantıda plastik atık yönetiminin mevcut durumunun, karşılaşılan sorunların, ihtiyaçların ve çözüm önerilerinin değerlendirildiğini belirten Ağırbaş, sorunların yanı sıra çözümün nasıl ortaklaştırılabileceğinin de ele alındığını ifade etti.

Ağırbaş, yalnızca denizdeki atıkların temizlenmesine değil, karadan denize ulaşan kirliliğin önlenmesine de odaklanılması gerektiğini belirtti.

Adana’nın ardından Mersin, Muğla ve Antalya’da da yerel paydaşlarla toplantılar yapılacağını kaydeden Ağırbaş, bu toplantılarda elde edilen değerlendirmelerin 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na taşınacağını söyledi.

159 denetim gerçekleştirildi

Adana Valisi Mustafa Yavuz, plastik ve mikroplastik kirliliğinin çok yönlü bir mesele olduğunu belirterek, 2026 yılı yaz döneminde Akdeniz bölgesinde tespit edilen mikroplastik kirliliğine ilişkin gelişmeler doğrultusunda atık geri kazanım tesislerine yönelik habersiz denetimlere ağırlık verildiğini açıkladı.

Yavuz, Valilik koordinasyonunda 27 Temmuz-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında 159 denetim gerçekleştirildiğini belirtti. Denetimlerin amacının çevre kirliliğini kaynağında önlemek, işletmelerin mevzuata uyumunu sağlamak ve geri dönüşüm süreçlerini daha izlenebilir hale getirmek olduğunu söyledi.

Toplantıda ayrıca geri dönüşüm tesislerinde çevresel tedbirlerin eksiksiz uygulanması, lisanslı ve modern tesislerin desteklenmesi, şehir merkezine yakın atık tesislerinin toplu şekilde faaliyet gösterebilecekleri uygun alanların belirlenmesi, kayıt dışı faaliyetlerle mücadele edilmesi ve izinsiz ya da ruhsatsız işletmelerin etkin biçimde denetlenmesi konularında ortak irade ortaya konuldu.

İl Eylem Planı hazırlanacak

Vali Yavuz, yerel yönetimler tarafından atık getirme merkezlerinin kurulması, sanayi-üniversite iş birliğinin güçlendirilmesi ve geri dönüşüm alanındaki Ar-Ge çalışmalarının artırılmasının toplantıda değerlendirilen çözüm önerileri arasında yer aldığını belirtti.

Kalıcı çözümün kanallardaki atıkları temizlemekten ziyade kirliliği kanallara ulaşmadan kaynağında önlemekten geçtiğini vurgulayan Yavuz, sulama suyunun kalitesinin düzenli olarak takip edilmesi, mikroplastik kaynakların belirlenmesi ve ilgili kurulların eş güdüm içinde hareket etmesinin önemine dikkat çekti.

Bu kapsamda atıklar, su arıtma tesisleri, kanallar, geri dönüşüm tesisleri ve mikroplastik kirliliğiyle mücadeleyi kapsayan İl Eylem Planı’nın hazırlık çalışmalarının katılımcı bir anlayışla sürdürüldüğünü belirten Yavuz, toplantıda ortaya çıkan sorun ve çözüm önerilerinin de plana yansıtılacağını ifade etti.

Adana’nın plastik döngüsü değerlendirildi

Toplantıda Adana’nın plastik döngüsüne ilişkin mevcut durum da kapsamlı şekilde ele alındı. Plastik atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplama süreçlerinin güçlendirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden kullanım altyapısının geliştirilmesi, atıkların çevreye ve su kaynaklarına ulaşmasının önlenmesi ile yerel ölçekte yürütülen çalışmalar değerlendirildi.

Adana’nın sanayi, tarım ve ticaret kapasitesinin yanı sıra Akdeniz Havzası ile bağlantısı nedeniyle plastik döngüsünde önemli bir konuma sahip olduğuna dikkat çekildi.

Toplantının önemli gündem başlıklarından biri de plastik atıkların karasal kaynaklardan su kaynaklarına ve denizlere ulaşmasının önlenmesi oldu. Plastik kirliliğinin nehirler, kıyılar ve deniz ekosistemleriyle doğrudan bağlantılı bölgesel ve küresel bir mesele olduğu değerlendirilirken, kirliliğin kaynağında önlenmesi ve etkin toplama sistemlerinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı.

Adana’nın önerileri İstanbul’daki çalıştaya taşınacak

Adana’da gerçekleştirilen toplantıda ortaya konulan görüş, değerlendirme ve çözüm önerileri kayıt altına alınarak 31 Ağustos-1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek “Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu – Plastik Döngüsünde Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı”na taşınacak.

Çalıştayda plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıkların ele alınacağı belirtildi.

Ayrıca çalıştay kapsamında deniz kıyısındaki illerin valilerinin katılımıyla özel bir Valiler Oturumu gerçekleştirilecek. Adana toplantısından elde edilen değerlendirmelerin de bu oturuma aktarılması planlanıyor.

Süreç sonunda hazırlanacak Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ile plastik atıkların azaltılması, geri dönüşüm ve yeniden kullanımın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve Türkiye’nin kıyı ve denizlerinin plastik kirliliğinden korunmasına yönelik politika önerileri ile stratejik yol haritasının ortaya konulması amaçlanıyor.