Yeni asfalt yol iletişim kablosu için bozuluyor!

Adana’da bir yandan yollar yenilenirken diğer yandan farklı altyapı yatırımları nedeniyle aynı güzergâhlarda yeniden kazı yapılması, vatandaşların ve sürücülerin tepkisine neden oluyor.

Son olarak Toros Mahallesi ve İbo Osman Caddesi çevresinde iletişim kablolarının yer altına alınmasına yönelik çalışmalar kapsamında yapılan kazılar, kısa süre önce yenilenen yol ve zeminlerin yeniden bozulması tartışmasını beraberinde getirdi.Ortaya çıkan tablo, yalnızca yapılan kazının kendisini değil, altyapı yatırımları ile üstyapı çalışmalarının ne ölçüde eşgüdümlü planlandığı sorusunu da gündeme getiriyor.

Kentlerde iletişim, elektrik, doğalgaz, içme suyu ve kanalizasyon gibi altyapı yatırımlarının farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülmesi, doğal olarak koordinasyon ihtiyacını beraberinde getiriyor. Ancak sorun, farklı kurumların çalışma yapmasından çok, bu çalışmaların aynı cadde ve sokakta hangi sırayla gerçekleştirildiği noktasında ortaya çıkıyor.

Bir yolun asfaltlanmasının ardından kısa süre içerisinde yeniden kazılması; kamu kaynaklarının yeniden kullanılmasını, yolun kullanım ömrünün olumsuz etkilenmesini, trafik akışının tekrar aksamasını, yaya ve sürücü güvenliği açısından yeni risklerin oluşmasını ve vatandaşın aynı noktada birden fazla kez çalışma nedeniyle mağdur olmasını beraberinde getirebiliyor.

Adana Büyükşehir Belediyesi’nin resmi görev tanımlarında da bu sorunun çözümü açısından önemli bir mekanizma bulunuyor: Altyapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME). Adana Büyükşehir Belediyesi’nin resmi görev tanımına göre Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü; büyükşehir sınırları içerisindeki altyapı yatırımlarına ilişkin taslak programları birleştirerek kesin program haline getiriyor.

Bunun yanında AYKOME’nin görevleri arasında kazı yapılacak tarihleri belirlemek, altyapı kazıları için izin ve kazı ruhsatı vermek, farklı kurumların aynı bölgede gerçekleştireceği altyapı yatırımlarını ortak programa almak ve altyapı çalışmalarının belirlenen programlara uygun yapılıp yapılmadığını izlemek bulunuyor.

Daha da önemlisi, belediyenin görev tanımında birden fazla kurum tarafından aynı yerde ve aynı dönemde yapılması gereken altyapı yatırımlarının ortak programa alınması öngörülüyor. Ruhsatsız kazıların önlenmesi ve programa alınmayan çalışmaların AYKOME kararlarına uygun yürütülüp yürütülmediğinin izlenmesi de görevler arasında sayılıyor.

Bu nedenle Toros Mahallesi ve İbo Osman Caddesi’ndeki uygulama üzerinden sorulması gereken soru yalnızca “Kim kazı yaptı?” değil.

Asıl soru şu: “Bu kazı, yol asfaltlanmadan önce planlanıp gerçekleştirilemez miydi?”

Belediyenin kendi yönetmeliğinde amaç açık

Adana Büyükşehir Belediyesi’nin yayımladığı AYKOME Müeyyideler Yönetmeliği’nde altyapı çalışmalarının koordineli biçimde planlanmasının; iş tekrarlarının, zaman ve kaynak israfının, araç ve yaya trafiğindeki aksamaların önlenmesi açısından önem taşıdığı açıkça belirtiliyor. Bu yaklaşım, kent yönetiminde oldukça basit bir prensibe dayanıyor: Önce altyapı, sonra üstyapı. Yani iletişim, elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz gibi altyapı ihtiyaçları mümkün olduğunca tamamlandıktan sonra yolun kalıcı olarak asfaltlanması gerekiyor. Aksi durumda kamu tarafından yapılan asfalt yatırımının kısa süre içerisinde yeniden kazılması kaçınılmaz hale geliyor.

2026 programında Toros Mahallesi de var

Adana Büyükşehir Belediyesi’nin asfalt çalışmalarını kamuoyuyla paylaştığı resmi verilerde 2026 yılı kapsamında Çukurova ilçesi Toros Mahallesi için Yol Şube Müdürlüğü tarafından 320 metrelik “yapım, bakım ve onarım” çalışması yer alıyor. Bu durum, bölgede üstyapı yatırımlarının da program dahilinde yürütüldüğünü gösteriyor. Dolayısıyla iletişim altyapısının yer altına alınması amacıyla yapılan çalışmaların asfalt programıyla hangi tarihlerde ve hangi kurumlar arasında koordinasyon kurularak planlandığı önem kazanıyor.

“Aynı yol kaç kez kazılacak?”

Kent sakinlerinin temel beklentisi, altyapı yatırımlarının yapılmasına karşı çıkmak değil.

Tam tersine; internet ve iletişim altyapısının yer altına alınması, kent estetiği, güvenlik ve teknolojik altyapının geliştirilmesi açısından önemli bir yatırım.

Ancak vatandaşın haklı olarak sorduğu soru şu: Yeni asfaltlanan bir yolun kısa süre içerisinde yeniden kazılması neden önlenemiyor?

Eğer iletişim altyapısı için yapılacak kazı önceden biliniyorsa, bunun asfaltlama programından önce gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği; gerçekleştirilemiyorsa bunun teknik veya idari gerekçesinin ne olduğu kamuoyuna açıklanmalı. Çünkü mesele yalnızca bozulan birkaç metrelik asfalt değil. Mesele, aynı işin iki kez yapılması ihtimalinin kamu bütçesine, kent trafiğine ve vatandaşın günlük yaşamına getirdiği maliyet.

AYKOME’nin koordinasyon gücü sahada daha görünür olmalı

Adana Büyükşehir Belediyesi’nin görev tanımı incelendiğinde AYKOME’nin yalnızca izin veren bir birim olmadığı görülüyor.

AYKOME’nin temel işlevlerinden biri, farklı kurumların altyapı yatırımlarını aynı program içerisinde koordine ederek iş tekrarlarının önüne geçmek. Belediyenin Yol Yapım, Bakım ve Onarım biriminin görev tanımında da altyapı kuruluşlarının kazı taleplerinin AYKOME ile koordineli şekilde değerlendirilmesi ve yıllık çalışmalar için yatırımcı kuruluşlarla çalışma planı yapılması öngörülüyor.

Bu nedenle Toros Mahallesi ve İbo Osman Caddesi’ndeki görüntüler, AYKOME’nin sahadaki koordinasyon mekanizmasının ne ölçüde etkin işletildiği konusunda da önemli bir test niteliği taşıyor.

Kamuoyunun yanıt beklediği sorular

• İletişim kablolarının yer altına alınması çalışması ne zaman planlandı?

• Kazı için AYKOME tarafından ruhsat verildi mi?

• Çalışma, asfaltlama programından önce neden tamamlanmadı?

• Yeni asfaltlanan güzergâhta yapılacak kazı AYKOME’nin ortak çalışma programında yer aldı mı?

• Kazı sonrasında yolun eski standartlarına uygun şekilde onarımı kim tarafından yapılacak?

• Aynı bölgede önümüzdeki dönemde başka altyapı kuruluşlarının kazı yapması planlanıyor mu?

• Yeni asfaltlanan yolların tekrar tekrar kazılmasının önüne geçmek için nasıl bir koordinasyon mekanizması uygulanıyor?

Bu soruların yanıtları, yalnızca Toros Mahallesi ve İbo Osman Caddesi açısından değil, Adana genelinde altyapı ve üstyapı yatırımlarının nasıl planlandığı açısından da önem taşıyor.

Çünkü modern bir kentte mesele yalnızca yeni yol yapmak değil; yapılan yolu kısa süre sonra yeniden kazmak zorunda kalmayacak bir altyapı planlaması oluşturmak.

Adana’nın ihtiyacı daha fazla asfalt kadar, asfaltın korunmasını sağlayacak güçlü bir altyapı koordinasyonu.