2027 bütçesi: Üretime para yok, faizciye çok

İsmet Özçelik

Meclis’te bütçe maratonu başlıyor. 2027 yılı bütçesinin ayrıntıları açıklandı.

Özetle…

Eğitim harcamaları 3 trilyon 747 milyar lira

Savunma harcamaları 3 trilyon 454 milyar lira.

Sağlık harcamaları 2 trilyon 134 milyar lira.

Sosyal yardımlar 1 trilyon 134 milyar lira

Bütçede en büyük kalem faize.

2023’te 674,6 milyar liraydı.

Gelecek yıl için öngörülen 4 trilyon lira.

Bütçenin yaklaşık yüzde 15’i.

Bu da her şeyi açıklıyor.

Değişen fazla bir şey yok.

BU SADECE HEDEF

Tabi bu sadece hedef.

Bu 4 trilyon çok daha yükseklere çıkabilir.

Bugüne kadar hep öyle oldu.

Üretime ayrılan kaynak…

Çerez gibi, 658 milyar lira.

Tarım stratejik sektör olarak belirlenmiş.

Ama ayrılan kaynak…

Faiz giderlerinin üçte biri bile değil.

BU YIL GELECEK YILIN GÖSTERGESİ

Peki bu yıl durum ne?

Bunu neden soruyorum…

Bu yıl gelecek yılın da göstergesi.

CHP Meclis Grup Başkanı Faik Öztrak özetlemiş.

Öztrak eski Hazine Müsteşarlarından.

Verileri okumasını bilen isimlerden.

Eylül itibariyle durumu şöyle özetlemiş:

BÜTÇE AÇIĞI

“Sadece eylül ayında 532 milyar lira…

Önceki yılın aynı ayına göre artış yüzde 72.

İlk 9 aydaki açık…

Geçen yılın aynı dönemine göre 51 arttı.

1 trilyon 840 milyar liraya ulaştı.

9 aylık bütçeden faize giden…

2 trilyon 251 milyar lira.

Faiz harcamaları olmasaydı… (Faiz dışı denge)

Bütçe bu dönemde 411 milyar lira fazla verecekti.

Enflasyona rağmen geçen yılın altında.”

DAHASI DA VAR

“Son yayımlanan OVP’ye göre…

Kalan 3 ayda…

Milletin cebinden 600 milyar lira daha alınacak.

Faiz lobilerinin kasasına konacak.

Yıl sonunda faiz giderleri 2,8 trilyonu aşacak.

İlk 9 ay itibariyle…

Bütçeden her 100 liralık harcamanın 16 lirası…

Her 100 liralık vergi gelirinin…

22 lirası faiz lobilerine, rantiyecilere gitmiş olacak.”

KAMU SALTANATI

Peki kamu saltanatında durum ne?

“Kamuda tasarruf” hikaye olmuş.

Faik Öztrak onları da sıralamış.

“İlk 9 ayda;

Kamunun bina ve taşıt kiralamalarına 62 milyar lira,

Müşavirlik (danışmanlık) hizmetlerine 69 milyar lira,

KÖİ kapsamında yapılan, geçilmeyen köprülerin/yolların, uçulmayan havalimanlarının garantilerine 71 milyar lira.

Örtülü ödenek harcamaları…

9 milyar liradan 19 milyar liraya çıktı.

Toplantı ve organizasyon giderleri…

Bunlar bile 1 milyar liraya dayandı.

41 kurumdan 29’unun yaptığı harcama…

Bu dönemde yaşanan enflasyonun üstünde…

Cumhurbaşkanlığı’nın harcamaları…

Geçen yılın aynı döneminde 10 milyar lirayken…

Bu yıl 14 milyar liraya yükselmiş.”

ÇİFTÇİ DESTEKLERİ

“Tarım Kanunu’na göre…

Çiftçiye her yıl verilmesi gereken destek…

Milli gelirin en az yüzde 1’i kadar.

Hükümetin kendi yayımladığı OVP’ye göre…

Bu yıl öngörülen milli gelir 85,3 trilyon lira.

Çiftçiye verilmesi gereken destek: 853 milyar lira.

İlk 9 ayda çiftçiye verilen destek: 114 milyar lira.

Yılsonu için öngörülen rakam: 168 milyar lira…

Yasal zorunluluğun beşte biri bile değil.”

ESNAF

“Esnafa verilen destek ise sadece 51 milyar lira.

Bir avuç faiz lobisine, israfa 2,4 trilyon lira

Milyonlarca esnaf ve çiftçiye 165 milyar lira.”

Manzara özetle böyle.

Bu hesaplarda daha “fon vurgununun” getireceği yük yok.

Bu durum daha ne kadar gidebilir?

Tekrar tekrar hatırlatalım.

Toplumun tüm kesimleri aynı şeyi söylüyor:

“Böyle gitmez.”