Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın 2017-2018 pazarlama yılı şeker kotalarını açıklamasıyla birlikte, Türkiye’deki Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) üretimindeki tablo ve pazar paylaşımı netleşti. Toplam şeker kotasının yüzde 10’unu oluşturan NBŞ pazarında, kotanın büyük bir kısmını ABD merkezli küresel şirketler kontrol ediyor.

2017-2018 Şeker Kotaları Açıklandı

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, 2017-2018 pazarlama yılı için A kotası kapsamında toplam 2 milyon 670 bin ton şeker kotası belirlendi.

Bu kotanın dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Pancar Şekeri Üreticileri: 2 milyon 403 bin ton
• Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) Üreticileri: 267 bin ton (Toplam kotanın %10’u)

10 Şirketten Sadece 5’ine Yurt İçi Kota Tahsisi

Türkiye’de nişasta bazlı şeker üretimi yapan toplam 10 şirket bulunuyor. Ancak 4634 Sayılı Şeker Kanunu kapsamında yurt içine satış yapma hakkı sunan 267 bin tonluk (%10) kotayı yalnızca 5 şirket paylaşıyor. Geride kalan 5 şirket ise kota kapsamında yer almayıp sadece ihraç amaçlı üretim yapıyor.

1. Kota Tahsis Edilen Şirketler (Kapasite: 990 Bin Ton)

• Cargill Tarım ve Gıda San. Tic. A.Ş. (Bursa – Özel)
• Amylum Nişasta San. ve Tic. A.Ş. (Adana – Özel)
• PNS Pendik Nişasta Sanayi A.Ş. (İstanbul – Özel)
• Tat Nişasta San. ve Tic. A.Ş. (Adana – Özel)
• Sunar Mısır Entegre Tesis. San. Tic. (Adana – Özel)

2. İhraç Amaçlı Üretim Yapan / Kota Dışı Şirketler (Kapasite: 350 Bin Ton)

1. Ak Nişasta (Kırklareli – Özel)
2. GSF Gıda Üretim San. Tic. (Sakarya – Özel)
3. Ay Nişasta (Mardin – Özel)
4. Beşan Nişasta (Gaziantep – Özel)
5. Omnia Nişasta San. Tic. A.Ş. (Adana – Özel)

Aslan Payı ABD’li Devlerde: Kotanın %82’si Yabancı Sermayede

Sağlık yönüyle sıkça tartışmalara konu olan nişasta bazlı şeker üretiminde yerli üreticilerin aldığı pay oldukça düşük seviyede kalıyor. Kota paylarının dağılımı incelediğinde şu tablo öne çıkıyor:

• Cargill (%44): ABD merkezli gıda devi Cargill, 267 bin tonluk toplam NBŞ kotasının tek başına 117,5 bin tonunu üretecek.
• Amylum Nişasta (%31): Yine ABD sermayeli bir diğer küresel şirket olan Amylum Nişasta, kotanın 83 bin tonluk kısmına sahip.
• Pendik Nişasta (%14): Cargill ve Ülker ortaklığı olan Pendik Nişasta, 37,4 bin ton üretim hakkına sahip. Böylece Cargill, kendi doğrudan kotasının yanı sıra ortaklığı üzerinden de pazardaki payını artırıyor.
• Yerli Üreticiler Tat ve Sunar (%10): İki yerli üreticiden Tat Nişasta %6, Sunar Mısır ise %4 kota payına sahip. Bu iki yerli firmanın toplam üretimi 26,7 bin ton ile sınırlandı.

Sektörde “Eşit Kota” Beklentisi

Şeker Kurumu’nun kapatılarak tüm yetkilerinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na devredilmesinin ardından sektör temsilcileri ve kamuoyunda yeni bir beklenti oluştu. Yeni dönemde nişasta bazlı şeker kotasındaki adil olmayan dağılımın giderilmesi ve kotaların firmalar arasında daha adil/eşit bir şekilde paylaştırılması talep ediliyor.

Kaynak: Arşiv Haber