DOLAR 16,192
EURO 17,4658
ALTIN 964,877
BIST 2438,84
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Adana 34°C
Parçalı Bulutlu

Basın mensubu nasıl emekli olur, şartları ne, yıpranma nasıl hesaplanır?

Basın mensubu nasıl emekli olur, şartları ne, yıpranma nasıl hesaplanır?
26.02.2021
196
A+
A-

Basın çalışanının yıpranma hakkı nasıl hesaplanır? Basında emeklilik yaşı kaçtı? Detaylar haberimizde

Ssyal güvenlik kanununa göre emekli olabilmek için sigortalılık süresi, yaş ve hizmet süresi şartlarının tamamlanması gerekmektedir.

Söz konusu şartlar sigortalı işe girilen güne göre belirlenmekte olup kadın ve erkek için ayrı olarak belirlenmiştir. Ancak çalışma koşullarının ağırlığı nedeni ile bazı meslek gruplarına tabiri yıpranma payı kapsamında bazı haklar verilmektedir.

Basın iş kolunda çalışanlarda bu haklara sahip olup bu yazımızda bu kişilerin özel emeklilik koşullarını anlatmaya çalışacağım.

01.10.2008’DEN ÖNCE

5510 sayılı Kanundan önce yürürlükte olan 506 sayılı Kanun gereğince basın mensuplarına çalışmalarından dolayı yıpranma hakkı olarak “itibari hizmet süresi” verilmekte idi.

Bu kanun kapsamında basın çalışanlarına çalıştıkları her 360 gün için 90 gün itibari hizmet süresi verilmekteydi. Bu süreler başta da belirttiğim emeklilik şartlarından olan sigortalılık süresine eklenir ve yaş hadlerinden de indirim sağlanırdı.

01.10.2008’DEN SONRA

Basın mensubu çalışanların ellerinde bulunan yıpranma hakkı 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 1.10.2008 tarihinde kaldırılmıştır. Bu tarihten itibaren basın çalışanlarına da diğer 4/a kapsamında çalışanlar gibi prim ödenmeye başlanmıştır. Ancak 13.01.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6385 sayılı Kanun ile basın mensuplarına yıpranma hakkı geri verilmiş ve 01.02.2013 tarihinden sonra primleri bu şekilde ödenmeye başlanmıştır.

Daha önce “itibari hizmet” olarak adlandırılan çalışmalar bu kanun ile “fiili hizmet süresi zammı” adını almıştır.Ayrıca 1.10.2008 – 01.02.2013 tarihleri arasındaki çalışmalar için prim farkını ödemek şartıyla ilgili basın çalışanlarının bu günler için de yıpranma hakkı kazanmaları sağlanmıştır. Basın çalışanlarının yukarıda belirttiğim haklardan faydalanabilmeleri için ilgili kanunları gereğince sarı basın kartına sahip olmaları gerekmektedir.

Basın emekliliği nedir? Basın mensubu emeklilik şartları neler? Yıpranma hakkı nasıl hesaplanır?

YIPRANMA HAKKI NASIL HESAPLANIR?

Basın çalışanlarının emeklilik hesabında yukarıda da bahsettiğim itibari hizmet süreleri ve fiili hizmet süresi zamları dikkate alınmaktadır.

1.10.2008 tarihinden önce basın kartı sahibi olarak çalıştıkları her 360 gün için 90 gün itibari hizmet kazanmaktadırlar.Kazanılan bu itibari hizmet süreleri hem emeklilik şartlarının belirlendiği işe giriş tarihini etkilemekte hem de emeklilik şartlarından olan sigortalılık süresine eklenerek 5 yılı geçmemek üzere yaş hadlerinden indirim yapılmaktadır.

Örneğin; 1.10.2008 tarihi öncesi 1.800 gün itibari hizmet süresi olan bir basın çalışanına bu çalışmalarının karşılığı olarak 1.800 x (90/360) = 450 gün itibari hizmet verilecek olup bu süre sigortalılık süresine eklenecektir.

Ayrıca örneğin emeklilik yaş şartı 52 ise bu şarttan 450 gün indirim yapılarak yaş şartı 50 yıl 6 ay olacaktır.Yine basın kartı sahibi olarak 1.10.2008 tarihinden sonra çalıştıkları her 360 gün için 90 gün fiili hizmet süresi zammı kazanmaktadırlar.

Toplam fiili hizmet süresi zammı (FHSZ) sigortalının prim ödeme gün sayısına 5 yılı geçmemek üzere ilave edilmekte ayrıca ilave edilen gün sayısının yarısı kadar yaş hadlerinden indirim yapılmaktadır. Ancak yaş hadlerinden indirim hakkı kazanılabilmesi için itibari hizmet ve fiili hizmet sürelerinin toplamının en az 3.600 gün olması gerekmektedir.

HESAPLAMA

Örneğin; sigortalının 1.10.2008 tarihi sonrası 1200 gün fiili hizmet süresi kapsamında çalışması mevcut ise bu çalışmanın karşılığı olarak 1.200 x (90/360) = 300 gün fiili hizmet süresi zammı olarak prim gün sayısına ilave edilmektedir.

Ayrıca itibari ve fiili hizmet süresi toplamı 3.600 günden fazla ise bu sefer ayrıca prim gün sayısına ilave edilen günlerin yarısı, yani 300/2= 150 gün yaş şartından indirim yapılmaktadır.

Basın emekliliği nedir? Basın mensubu emeklilik şartları neler? Yıpranma hakkı nasıl hesaplanır?

ÖRNEK

05.02.1992 tarihinde ilk defa sigortalı olmuş Merve hanım basın kanun tabi olarak 4110 gün prim ödemiş olup toplam prim gün sayısı 4917 gündür.

Merve hanım itibari hizmet sürelerini de dikkate alarak ne zaman emekli olabilir?

Normal emeklilik şar 20 yıl 48 yaş 5525 gün’dür.23.05.2002 tarihine kadar itibari hizmet süresi 1822 gün /4 = 455 gün/360 gün = 1 yıl 3 ay 6 gün

Sigorta başlangıç tarihi = 05.02.1992 – 1 yıl 3 ay 6 gün = 30.11.1990 olacak

30.11.1990 tarihine göre emeklilik şartı 20 yıl 47 yaş 5450 gün tibari hizmet süresi 4110 gün/4 = 1102 gün / 360 gün = 3 yıl 22 gün

Yaştan düşülecek süre 47 yaş – 3 yıl 22 gün = 43 yaş 11 ay 9 gün

Merve hanım 533 gün daha prim öderse 44. yaşını kutladığı günlerde emeklilik tahsis talebinde bulunabilir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.