Çukurova’da buğday fiyatı tartışması!

Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, 2026 yılı için 1 kilogram buğdayın üretim maliyetini 12,22 TL olarak hesapladıklarını açıklarken, çiftçinin memnun olabilmesi için fiyatın desteklerle birlikte 17,50 TL seviyesine ulaşması gerektiğini söyledi.

Ancak Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan taban fiyatın 20 TL’nin üzerinde olması gerektiğini savundu. CHP Adana Milletvekili Ayhan Barut ise üretim maliyetinin 20 lirayı geçtiğini belirterek Toprak Mahsulleri Ofisi’nden en az 25 TL alım fiyatı istedi.

Ortaya çıkan tablo ise çarpıcı:
Aynı bölgede, aynı ürün için maliyet hesabı 12 liradan başlıyor, 20 liranın üzerine kadar çıkıyor.

Fark Nereden Kaynaklanıyor?

Uzmanlara göre bu büyük farkın temelinde kullanılan hesaplama yöntemi yatıyor.

Bazı maliyet hesaplarında yalnızca doğrudan girdiler dikkate alınıyor. Tohum, gübre, ilaç, mazot ve sulama giderleri üzerinden yapılan hesaplamalarda kilogram maliyeti daha düşük çıkabiliyor. Ancak birçok üretici ve ziraat temsilcisi, gerçek maliyetin bunun çok daha üzerinde olduğunu savunuyor.

Çünkü ikinci hesaplama yönteminde;

• Tarla kira bedeli,
• İşçilik giderleri,
• Biçerdöver ücretleri,
• Finansman maliyetleri,
• Faiz yükü,
• Sulama elektrik giderleri,
• Ekipman amortismanı,
• Çiftçinin kendi emeği

de hesaba katılıyor.

Özellikle Çukurova’da son bir yılda mazot, gübre ve sulama maliyetlerinde yaşanan sert artışın tabloyu değiştirdiği belirtiliyor. Çiftçiler, yalnızca kağıt üzerindeki girdilerle yapılan hesapların gerçeği tam yansıtmadığını ifade ediyor.

“Kağıt Üzerindeki Maliyetle Tarla Dönmüyor”

Bölgedeki üreticiler, açıklanacak fiyatın yalnızca maliyet hesabına göre değil, sürdürülebilir üretim açısından belirlenmesi gerektiğini savunuyor.

Çiftçiler, “12 liralık hesap laboratuvar hesabı olabilir ama gerçek tarlada durum farklı. Kirayı, işçiyi, elektriği, krediyi koyduğunuzda tablo değişiyor” görüşünü dile getiriyor.

Tarım çevreleri, bu yıl verimin iyi olmasına rağmen kazancın aynı oranda artmayabileceğine dikkat çekiyor. Çünkü yüksek verim tek başına yeterli olmuyor; ürünün hangi fiyattan satıldığı belirleyici unsur haline geliyor.

Gözler TMO’da

Çukurova’da başlayan hasatla birlikte tüm gözler şimdi Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanacak buğday alım fiyatına çevrildi.

Üreticiler, açıklanacak rakamın yalnızca bir alım fiyatı olmayacağını, aynı zamanda Türkiye’nin tarıma bakışını da göstereceğini söylüyor. Çünkü çiftçiye göre düşük açıklanacak bir fiyat, önümüzdeki yıl ekim alanlarında ciddi daralmaya yol açabilir.

Bu nedenle Çukurova’da bugün en çok konuşulan konu şu:
“Buğdayın gerçek maliyeti kaç lira?” değil…
“Çiftçi bu şartlarda üretime devam edebilecek mi?”